Gerelateerd
Lees onze meest recente artikelen, onderzoeken en columns op het gebied van seksuele gezondheid en rechten.
De wereld praat weer over Jeffrey Epstein. Over zijn netwerk. Over machtige mannen, vluchtschema’s en adresboeken. Sinds de vrijgave van miljoenen pagina’s uit het Epstein-dossier domineren namen en speculaties het nieuws. Maar terwijl de aandacht opnieuw uitgaat naar de daders en hun connecties, verdwijnen de slachtoffers die naar voren stapten opnieuw naar de achtergrond. De vrouwen die spraken, die procedeerden, die risico namen. Zij vroegen geen medelijden, zij vroegen gerechtigheid. Die gerechtigheid laat nog altijd op zich wachten.
De vrijgegeven Epstein Files tonen grootschalig seksueel misbruik van (minderjarige) meisjes en hoe dat jarenlang mogelijk bleef dankzij macht, geld en invloed. De openbaarmaking had erkenning kunnen brengen. In plaats daarvan kwamen persoonsgegevens en intieme beelden naar buiten, waardoor sommigen opnieuw trauma, reputatieschade en intimidatie ondervonden.
De reactie van de Amerikaanse overheid is onthutsend. De fouten zouden “onvermijdelijk” zijn geweest vanwege de omvang van het materiaal. Maar het anonimiseren was geen detail, het was de hoofdopdracht. Wie dat bagatelliseert, maakt duidelijk waar de prioriteiten liggen. Niet bij de slachtoffers.
Terwijl de slachtoffers opnieuw de prijs betalen, ontspringen invloedrijke betrokkenen de dans. De focus op namen in adresboeken leidt af van de kern: hoe kan het dat er zóveel bewijs bestaat en toch nauwelijks iemand verantwoordelijk wordt gehouden? De Epstein-affaire legt een universeel patroon bloot: dat aan macht, aanzien en privileges meer waarde wordt gehecht dan aan slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag en bewijslast.
Ook in Nederland vraagt dit om reflectie. Er is de laatste jaren veel geïnvesteerd in een cultuurverandering, zodat mannen hun verantwoordelijkheid nemen en seksueel grensoverschrijdend gedrag serieus wordt genomen. Toch komt seksueel grensoverschrijdend gedrag en vrouwenhaat nog veel te vaak voor.
Bijna een kwart van de vrouwen en 5% van de mannen heeft ooit seksueel geweld meegemaakt, vooral jonge vrouwen zijn kwetsbaar. Een derde van de slachtoffers heeft hier nooit met iemand over gesproken. De toegenomen media-aandacht voor seksueel grensoverschrijdend gedrag lijkt die drempel niet te hebben verlaagd.
Wanneer publieke aandacht zich vooral richt op namen en speculatie, overheerst de sensatie, terwijl de positie van slachtoffers kwetsbaar blijft.
Laten we ervoor waken dat slachtoffers niet in de kou staan. Dat plegers er mee wegkomen en hun verantwoordelijkheid niet nemen. We moeten als samenleving alert blijven op de urgentie van dit probleem. Zwijgen beschermt plegers en houdt een cultuur van normaliseren en bagatelliseren in stand. Daarom is het belangrijk om ons uit te blijven spreken tegen seksueel geweld en machtsmisbruik. Zo bouwen we samen aan een maatschappij waar consent, veiligheid en gelijkheid de norm is.
Laat op Internationale Vrouwendag, 8 maart, je stem horen voor slachtoffers van seksueel geweld, loop mee en spreek je uit.
Luc Lauwers, adjunct-directeur Rutgers