2019: De strijd om seks

De strijd om seks. Dat is het thema van de Johannes Rutgers Dialoog 2019. Welke strijd? Het blijken er vele, die op onverwachte en complexe manieren met elkaar verbonden zijn.

Online Magazine 

 

Kort Verslag 

Rutgers-directeur Ton Coenen opent de middag met drie voorbeelden die het thema van vandaag onmiddellijk gestalte geven. In Oeganda woedt een strijd om seksuele educatie op scholen. In de VN werd de Vrouwentop dit jaar bemoeilijkt door de Verenigde Staten, het Vaticaan en verschillende islamitische landen. Ten slotte staat het recht op abortus in meerdere landen onder druk. In Kenia wordt veilige abortus tegengewerkt door anti-abortus-lobbyisten en zelfs in Nederland wordt de stem van tegenstanders steeds luider.

Ik wil recht doen aan de complexiteit van abortus. We moeten hier meer over praten.

Een rode draad in al deze voorbeelden is de uitdaging om correcte informatie beschikbaar te maken. Welke stemmen worden gehoord en hoe geïnformeerd zijn die stemmen? Actie is nodig en Nederland, als voorvechter van seksuele en reproductieve rechten, kan en moet hierin een rol spelen, zegt Ton.

Geen apart hokje

De druk op seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) hangt samen met conservatisme en populisme, legt socioloog David Paternotte (van de Vrije Universiteit Brussel) uit. Een uitweg ligt in het vermijden van binaire tegenstellingen en kennis over wie de actoren en geldschieters zijn. Bovendien is het van belang deze oppositie serieus te nemen.

Journalist Daan Borrel zoomt in op de Nederlandse vrouw. Bestaat zij wel, dé Nederlandse vrouw? Natuurlijk niet, ook al zouden sommige stemmen ons graag anders doen geloven. En dus is het complex om te beschrijven welke invloed het recht op abortus heeft op haar leven. Op al haar gedaanten en al haar levens. “Het lijkt wel of alles omtrent de baarmoeder altijd in een apart hokje moet”, zegt Borrel. “Abortus is niet of goed of fout, abortus ís beladen, complex, gelaagd en emotioneel. Ik wil recht doen aan die complexiteit. We moeten hier meer over praten.”

Vrouwen zijn geen sector. We zijn vijftig procent van de wereldbevolking.

Sigrid Kaag, minister voor Buitenlandse Handel & Ontwikkelingssamenwerking heeft een missie: nog eens benadrukken hoe belangrijk vrouwenrechten zijn. “Vrouwen liggen onder vuur”, zegt ze, “ook in Europa. Wat hebben we bereikt, als je het zo bekijkt? Gaat het slecht met vrouwenrechten? In de afgelopen honderdvijftig jaar is er veel bereikt. In Nederland vieren we dit jaar honderd jaar vrouwenkiesrecht. Het lijkt zo goed te gaan, al voeg ik daar aan toe: we hebben nog steeds geen vrouwelijke premier in Nederland.” Er zijn veel cijfers die optimistisch stemmen. Dalingen in het aantal ongewenste zwangerschappen en verruiming van de abortuswetgeving, bijvoorbeeld.”

Vijftig procent

Al meer dan een eeuw strijden vrouwen voor gelijke rechten en gelijke kansen, voor seksuele vrijheid en zelfbeschikking. Overal ter wereld. En met succes.  Nederland heeft nog altijd een voorbeeldfunctie, zegt Kaag. Ons land heeft hieraan op allerlei manieren bijgedragen, financieel en diplomatiek, samen met partners, zoals Rutgers. Nederland draagt internationaal beleid uit waarmee we in eigen land zulke goede ervaringen hebben.

Maar zorgen zijn er ook. Vrouwenrechten staan nog steeds onder druk. “Op Twitter wordt elke dertig seconden een vrouwelijke journalist of politica, aangevallen. Ik vraag u, nee ik verwacht van u allen dat u zich onverkort inzet voor de vrouwenrechtenagenda. Niet reactief, maar actief. We moeten nog meer samenwerken, we moeten nog sneller werken, we moeten opschalen. We moeten de tegendruk confronteren op een slimme manier. We doen dit samen. Wij zijn niet tegen iets of iemand. Maar wij zijn vóór iets. Voor seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Vrouwen zijn geen sector. We zijn vijftig procent van de wereldbevolking.”

Hoe een dag als deze af te ronden? Met actie! Deze middag is een dialoog. Met de online-tool Menti kunnen bezoekers in gesprek met de sprekers en na de toespraak van de minister klimmen drie van die sprekers op een zeepkist om te zeggen wat maatschappelijke organisatie kunnen doen. Brenda Bartelink (Universiteit Groningen), Joyce Hamilton (COC Nederland) en Floortje van der Plas (SheDecides) pleiten voor inclusieve taal, voor solidariteit, allianties en verbinding, voor het dragen van vlinderstrikjes, het delen van persoonlijke verhalen (op Instagram danwel in podcasts) en samenwerken.

Spoken word artist Naomi Veldwijk vat de dag samen, ritmisch en vol strijdmetaforen. “De boodschap is duidelijk: we hebben allemaal wat de doen. Vandaag en iedere dag van morgen.”