Zoeken

Preventie seksueel geweld

Wat maakt preventie van seksueel geweld politiek? Wat vinden de partijen die meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen? En wat hebben ze de afgelopen jaren gestemd als het op dit thema aankomt? Je ontdekt het hier.

Wat maakt de preventie van seksueel geweld politiek?

24% van de vrouwen en 5% van de mannen heeft ooit seksueel geweld meegemaakt. De politiek speelt een belangrijke rol in het voorkomen en aanpakken van seksueel geweld. De politiek bepaalt of er bij het geven van relationele en seksuele voorlichting op scholen ook aandacht moet zijn voor wensen en grenzen. De politiek gaat over de hoeveelheid geld en aandacht voor hulpverlening, laagdrempelige meldpunten en bewustwordingscampagnes. Het is volgens Rutgers essentieel dat de overheid werkt aan preventie, signalering en slachtofferhulp. En niet alleen inzet op straffen, want voorkomen is beter dan genezen.

Wat staat er in de partijprogramma’s?

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober maken politieke partijen hun nieuwe plannen. Deze delen ze in hun zogenoemde partijprogramma’s. Ook seksueel geweld wordt daarin genoemd. Hieronder vind je per partij wat daarover in het verkiezingsprogramma staat. Niet alle partijen hebben nog een definitief verkiezingsprogramma gepresenteerd, zodra deze definitief zijn updaten we onderstaande teksten.

  • Digitale schandpaal voor daders van gewelds- en zedenmisdrijven
  • Vanaf 14 jaar altijd volwassenstrafrecht toepassen bij zeden- en geweldsdelicten
  • Veroordeelde pedofielen mogen niet rondom scholen, speeltuinen etc. wonen
  • Zware kindermisbruikers chemisch castreren
  • Geweld tegen vrouwen is een probleem van de hele samenleving. We verbinden de aanpak tegen femicide en huiselijk geweld aan de voortzetting van het Nationaal Actieprogramma tegen seksuele intimidatie en seksueel geweld. Want er liggen dezelfde ingesleten rolpatronen aan ten grondslag. Een regeringscommissaris draagt zorg voor afstemming, begeleidt veranderingstrajecten en jaagt de noodzakelijke cultuurverandering na. We versterken hulpverlening, pakken misstanden aan en hebben aandacht voor zedenwetgeving.
  • Betrek jongens en mannen. Ook jongens en mannen zijn op zoek naar nieuwe gedragspatronen. Online worden helaas schadelijke rolpatronen gepromoot. Maar er zijn ook steeds meer mannen die zich inzetten om gendergelijkheid te bevorderen. Dat moedigen we aan. Gedragspatronen maken we bespreekbaar met publiekscampagnes en een brede dialoog.
  • Er komt een verbod op lesmaterialen die leerlingen aanzetten tot haat, geweld of discriminatie. De inspectie krijgt de wettelijke verplichting om hierop te controleren. De acceptatie van LHBTIQ+’ers op scholen stimuleren we door initiatieven te ondersteunen.
  • We investeren in de nationale politie en zorgen ervoor dat onze agenten over voldoende uitrusting en opsporingsbevoegdheden beschikken. Om femicide te stoppen, komen we met een integrale aanpak tegen vrouwenmoord, waaronder het invoeren van Clare’s law. We maken van de online wereld een veiligere plek door grip te krijgen op sociale mediabedrijven en schadelijke content te verbieden.
  • Er komt een integrale aanpak tegen vrouwenmoord. Zo verbeteren we de mogelijkheid om een huisverbod op te kunnen leggen. Potentiële daders krijgen sneller een verplicht hulptraject opgelegd zodat ze uit huis zijn. Partners en mensen in hun omgeving die vermoedens hebben van mogelijk geweld krijgen, naar voorbeeld van de Britse Clare’s law, de mogelijkheid om bij de politie na te vragen of iemand een gewelddadig verleden heeft. Er komt een eenduidige aanpak voor stalking met specifieke aandacht voor digitale stalking. Ook stellen we psychisch geweld strafbaar, zodat controle en intieme terreur als een van de rode vlaggen van femicide, zelfstandig strafbaar worden gesteld.
  • Dit alles vormt onderdeel van een brede aanpak om (seksueel) grensoverschrijdend gedrag en (seksueel) geweld tegen vrouwen aan te pakken. Dit doen we door in te zetten op preventie, signalering en slachtofferhulp. Ook als het gaat om straatintimidatie. Om de samenwerking tussen verschillende ministeries en organisaties die bezig zijn met het bestrijden van femicide te coördineren, komt er een Nationaal Coördinator.
  • Onze huidige wet- en regelgeving sluit niet in voldoende mate aan bij alle nieuwe toepassingen op het gebied van deepfakes. We passen onze wetgeving hierop aan zodat mensen meer zeggenschap krijgen over hun eigen portret en stem. Seksuele deepfakes worden altijd binnen een uur op verzoek van het slachtoffer offline gehaald.
  • Ook introduceren we een zelfstandig gebiedsverbod voor daders van ernstige gewelds- en zedenmisdrijven.
  • Preventief ingrijpen om meisjes te beschermen: De VVD wil dat de rechter de mogelijkheid krijgt om jonge meisjes een tijdelijk uitreisverbod op te leggen als er risico is op genitale verminking of huwelijksdwang in het buitenland. Vrouwenhaat- en homohaat die hier (vaak online) wordt aangewakkerd vanuit streng conservatief christelijke hoek en bronnen rond het Kremlin, wordt in kaart gebracht en aangepakt.
  • We onderzoeken of vrouwenhaat kan worden aangemerkt als extremisme, zoals recent in het VK is gebeurd.
  • Steeds meer mensen hebben er last van dat hun gelijkenis door middel van AI wordt misbruikt voor deepfake-porno, om desinformatie te verspreiden en om anderen online op te lichten. Dit probleem moet effectief worden aangepakt. Het maken en verspreiden van deepfakes wordt strafbaar gesteld via het auteursrecht, met een verplichte snelle verwijdering van dit materiaal.
  • Als een vrouw wordt vermoord is de dader vaak iemand uit haar huiselijke kring. De signalen in aanloop naar zo’n vreselijke gebeurtenis worden nog te weinig en te laat onderkend door hulpverleners. Er komt daarom een aparte strafbaarstelling voor het plegen van psychisch geweld, zodat handelingen voorafgaand aan femicide, maar ook ander psychisch geweld als homo-conversiehandelingen, effectief aangepakt kunnen worden.
  • Huiselijk geweld pakken we bij de kern aan. Meldpunten moeten worden versterkt, waarbij meldingen die binnenkomen afdoende worden opgevolgd. Daarnaast komt er een landelijke coördinator Huiselijk Geweld voor toezicht op onder meer de naleving van de meldcode. Nieuw Sociaal Contract pleit voor het inzetten van de methode ‘Veilig in een Onveilige Wereld’, ook binnen de hulpverlening en jeugdzorg. Deze methode biedt handvatten om op systemisch niveau te kijken naar relationeel geweld, manipulatie en controle die vaak de opmaat vormen voor femicide.
  • We investeren in expertise bij de (zeden)politie en in de zorg, zodat signalen van geweld achter de voordeur en seksueel geweld herkend en serieus worden genomen, daders worden gestopt en slachtoffers op tijd hulp krijgen. Femicide moet worden voorkomen. We zien daarbij een sleutelrol voor mannen: vaders, broers, vrienden en collega’s die grenzen stellen, het gesprek aan gaan en niet langer zwijgen bij misstanden. We vergroten het maatschappelijk bewustzijn, trainen professionals en werken met daders om herhaling te voorkomen.
  • Elke acht dagen wordt in Nederland een vrouw vermoord, vrijwel altijd door een (ex-) partner. Dat is onverdraaglijk en onacceptabel. D66 clustert en versterkt de aanpak van verschillende instanties en verschillende bestaande programma’s onder één langjarig Nationaal Actieplan Gendergerelateerd Geweld – inclusief een aanpak tegen online geweld en tegen vrouwenhaat onder jongens en mannen. Het actieplan bevat preventie, vervolging en herstel, in nauwe samenwerking tussen betrokken organisaties en ministeries. Structurele monitoring van alle vormen van gendergerelateerd geweld is cruciaal. Daarnaast wil D66 intensieve training van bijvoorbeeld politie en zorgverleners om gedrag en signalen te herkennen en daarop te handelen.
  • Als je mogelijk risico loopt in je relatie moet je weloverwogen beslissingen kunnen nemen. Daarom komt er de wettelijke mogelijkheid om – naar het voorbeeld van Clare’s Law in het Verenigd Koninkrijk – na te gaan of je partner een gewelddadig verleden heeft.
  • Psychisch geweld wordt strafbaar. Bij signalen van ernstige dreiging krijgen gewelddadige (ex)partners een tijdelijk huisverbod, gepaard met (mentale) zorg. Wanneer daders van femicide zelfmoord plegen, vindt nu geen strafrechtelijk onderzoek plaats en blijven nabestaanden met vragen zitten. D66 is daarom voorstander van reviews – naar voorbeeld van Portugal en Engeland – waarin de zaak toch wordt onderzocht, buiten het strafrecht.
  • Elk kind heeft recht op een veilig thuis. Bescherming tegen kindermishandeling vereist samenwerking tussen vele partijen. Tegelijk bestaat het risico dat kinderen uit beeld raken. Daarom zorgen we altijd voor één gezamenlijk plan en één aanspreekpunt per gezin. In acute situaties onderzoeken we de mogelijkheid om een ouder in plaats van een kind het uit huis te plaatsen, zodat een kind zich niet nóg onveiliger voelt door verandering van de leefomgeving. Ieder kind dat seksueel misbruik meemaakt, verdient directe, deskundige hulp. Om signalering te verbeteren vergroten we bewustzijn bij ouders en professionals.
  • In Nederland zijn 1 op de 8 vrouwen en 1 op de 25 mannen slachtoffer van seksueel geweld. Preventie begint met seksuele vorming waarin kinderen leren praten over wensen, grenzen en consent. We versterken multidisciplinaire slachtofferhulp voor kinderen en volwassenen door structurele financiering van het Centrum Seksueel Geweld, zorgen voor meer en beter getrainde zedenrechercheurs en voor herstelbemiddeling in aanvulling op het strafrecht.
  • Maar het gaat niet alleen om spanningen tussen groepen of om publieke veiligheid. Het gaat ook om de positie van vrouwen in onze samenleving. In Nederland horen vrouwen zich vrij te kunnen bewegen, ongeacht wat ze dragen of waar ze wonen. Toch neemt het aantal meldingen van intimidatie en geweld tegen vrouwen toe. Femicide (het doden van vrouwen omdat ze vrouw zijn) is een groeiend probleem. Dat kunnen, willen en mogen we niet negeren.
  • De invloeden vanuit de extremistisch islamitische hoek nemen toe tegen vrouwen in ons land. Eergerelateerd geweld, vrouwenbesnijdenis en uithuwelijking nemen al jaren toe. Hier willen we een speciale aanpak in zowel het inburgerings- en integratietraject als in het strafrecht.
  • Sociale mediaplatforms oefenen ongekende invloed uit op publieke opinie, informatievoorziening en zelfs sociale verhoudingen. Daarom willen we anonieme sociale media-accounts kunnen verbieden. We willen de wetgeving aanscherpen om krachtig op te kunnen treden en een laagdrempelig meldpunt instellen voor slachtoffers van deepfakes, doxing, grooming of phishing.
  • In Nederland wordt elke acht dagen een vrouw vermoord. Dit overstijgt de privésfeer. We willen een stevige aanpak van femicide en het herkennen van rode vlaggen die kunnen leiden tot geweld, bedreiging en intimidatie.
  • We willen de aangiftebereidheid van slachtoffers van uitbuiting verhogen. We nemen maatregelen om de bewustwording te verbreden en slachtoffers mogelijkheden te bieden om zo laagdrempelig mogelijk hulp te zoeken, zoals besloten zittingen van zedenzaken.
  • We beschermen de rechten van vrouwen. Seksueel geweld en intimidatie worden niet getolereerd. Iedereen moet zich in Nederland veilig kunnen voelen op straat, op de werkvloer en in de privésfeer. Seksuele intimidatie, machtsmisbruik en uitbuiting zijn onacceptabel. We steunen het strafbaar stellen van seksuele handelingen zonder wederzijdse instemming en sextortion (afpersing met expliciete beelden). Eerwraak, huwelijksdwang, genitale verminking en hiertoe oproepen worden hard aangepakt.
  • Femicide moeten we voorkomen. Geen vrouw mag zich onveilig voelen. Signalen van dreigend geweld moeten sneller worden herkend en er wordt op tijd ingegrepen, ook moet er een aanpak komen die naar grondoorzaken kijkt. We ondersteunen dit beleid met een actieplan tegen geweld tegen vrouwen en een anti-femicidewet, waarbij ook wordt gekeken naar succesvolle voorbeelden in andere landen. Ook psychische en emotionele mishandeling wordt strafbaar, slachtoffers krijgen vroeg hulp en veilige opvang.
  • Wij willen meer maatregelen om kindermisbruik tegen te gaan. Er komen zwaardere straffen voor pedoseksuelen en er wordt meer geïnvesteerd in opsporingscapaciteit. Het bezitten, verspreiden of verhandelen van kinderporno wordt zwaarder bestraft. Zededelinquenten krijgen altijd een levenslang beroepsverbod voor sectoren waar contact met kinderen is.
  • Wij willen zero tolerance van geweld tegen vrouwen en femicide. Er komt een Nationaal Coördinator tegen Geweld tegen Vrouwen die een nationaal plan gaat opstellen. Er komen veel zwaardere straffen en er wordt geïnvesteerd in handhaving. Wij maken budget vrij voor veilige straten en laagdrempelige meldmogelijkheden. Met een bewustwordingscampagne gaan wij vrouwonvriendelijke stereotypen tegen.
  • Bij politie en justitie komt meer aandacht voor vrouwenmoord (femicide), dat wordt erkend als een aparte vorm van geweld. Femicide wordt stevig aangepakt met gerichte maatregelen. Niet-fatale wurging en psychisch geweld, zoals controleren, uitschelden, dreigen of isoleren van familie en vrienden, worden strafbaar. Partnergeweld krijgt een strafverzwarende bepaling en politie en justitie worden getraind in het vroegtijdig herkennen van signalen. De politie, het Openbaar Ministerie en burgemeesters grijpen in bij duidelijke aanwijzingen van (seksueel) partnergeweld, ook als het slachtoffer geen aangifte doet of de aangifte intrekt. Er komt een landelijke aanpak met een 24/7 meldpunt, snelle toegang tot hulp en publiekscampagnes om bewustwording te vergroten.
  • Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld worden bestreden. Bi+, trans en non-binaire personen worden relatief vaak slachtoffer van seksuele intimidatie of geweld. Hiervoor is een cultuuromslag nodig waarbij we ons richten op voorlichting, bewustwording en preventie. Slachtoffers worden goed opgevangen en begeleid bij een eventuele aangifte en de nasleep van grensoverschrijdende gebeurtenissen. Verspreiding en bezit van pornografie waarbij sprake is van geweld en (niet-fatale) wurging wordt verboden.
  • Er wordt hard opgetreden tegen studentenverenigingen die herhaaldelijk de fout ingaan met vrouwonterende praktijken als bangalijsten, grensoverschrijdende ontgroeningsrituelen en ernstige verstoring van de openbare orde. Hierbij worden zowel tijdelijke als definitieve verboden niet geschuwd. Het hebben van welvarende ouders of ouders die oud-leden zijn, mag niet langer een reden zijn om overal mee weg te komen.
  • Minder taakstraffen, meer gevangenisstraffen. Zwaardere straffen voor ernstige gewelds- en zedendelicten en recidivisten eerder vastzetten, zodat misdadigers weten dat criminaliteit écht consequenties heeft.
  • We pakken hosting van kindermisbruik op Nederlandse servers keihard aan, zodat Nederland geen spil meer is in internationale netwerken. Minimumstraffen voor kinderverkrachters.
  • Juist de allerarmsten en minderjarigen zijn vaak slachtoffer van (seksuele) uitbuiting en geweld. Nederland bevordert naleving van internationale afspraken en draagt bij aan versterking van rechtssystemen in landen waar dit onvoldoende het geval is.
  • Stalking en bedreiging vragen om goede registratie en snelle handhaving van gebieds- en contactverboden, met extra bescherming voor vrouwen. Femicide dient vroegtijdig herkend te worden. We verstevigen de aanpak van femicide.
  • Er komen zwaardere straffen voor seksele intimidatie en vergelijkbare (digitale) delicten. Het verwijderen of ontsleutelen van content moet kunnen worden verplicht.
  • Teveel volwassenen en kinderen zijn jaarlijks slachtoffer van ernstig geweld in huiselijke kring, straatintimidatie, seksueel geweld, femicide of van eerwraak. Ook worden in Nederland veel vrouwen vermoord door – vaak – hun (ex-)partner. Dit is onverteerbaar. Om het tij te keren, verlagen we drempels om geweld of stalking te melden, zorgen we voor gezinsgerichte ondersteuning en opvangplaatsen voor slachtoffers, maken het voor instanties eenvoudiger om gegevens uit te wisselen ter bevordering van de veiligheid en versterken we de Centra voor Seksueel Geweld. We leren van de aanpak uit andere landen om femicide te voorkomen. Daders van huiselijk geweld en eerwraak worden streng gestraft en met begeleiding en therapie willen we spiralen en patronen van geweld, die soms van generatie op generatie worden doorgegeven, doorbreken.
  • Keihard aanpakken (online) kindermisbruik. Kinderen zijn het kostbaarste dat we hebben. Dat zij misbruikt worden is onverteerbaar. Transnationaal seksueel kindermisbruik is een groot probleem, met volgens het WODC jaarlijks maar liefst 20.000 daders uit Nederland. Een harde strafrechtelijke aanpak is noodzakelijk, inclusief laagdrempelige multinationale uitwisseling van gegevens en samenwerking in opsporing en vervolging. Niet alleen daders, ook (rechts)personen die seksueel kindermisbruik faciliteren worden daarom strafrechtelijk en zo mogelijk ook civielrechtelijk aansprakelijk gesteld. Nergens ter wereld wordt er meer kinderporno gehost dan in Nederland. Dat is een schande. Datacenters, hostingbedrijven en providers verdienen geld aan het hosten van kinderporno. Het direct verantwoordelijk stellen van hostingbedrijven is nodig om dit onrecht een halt toe te roepen.
  • Meer hulpverlening minderjarige slachtoffers. Het is onacceptabel dat minderjarige slachtoffers van seksuele uitbuiting de laatste jaren vrijwel volledig buiten beeld raken. Hierdoor blijven deze kinderen verstoken van hulp, terwijl mensenhandelaren en klanten vrij spel hebben. We investeren daarom structureel in (anonieme) online hulpverlening.
  • Er moet extra bescherming zijn voor vrouwen in kwetsbare posities. Bijna de helft van de Nederlandse vrouwen heeft aangegeven na haar 15e levensjaar slachtoffer te zijn geworden van lichamelijk of seksueel geweld. Volt wil dat geweld tegen vrouwen niet gezien wordt als privéprobleem, maar als een maatschappelijk probleem en dat de overdracht van huiselijk geweld na één generatie stopt.
  • Femicide is de meest extreme vorm van structureel geweld tegen vrouwen en vraagt om daadkrachtig en samenhangend beleid. Volt zet structureel in op de preventie van (ex-) partnergeweld en bescherming van (potentiële) slachtoffers, met een integrale aanpak als uitgangspunt.
    • Daarom pleiten wij voor vroegtijdige signalering en interventie door een betere samenwerking tussen politie, hulpverlening, gemeenten en justitie.
    • We voeren landelijk het High Risk Team-model in, waarbij risico’s op (dodelijk) geweld tijdig worden gesignaleerd en betrokken instanties gezamenlijk optreden.
    • Er komt een structurele financiering van opvang en nazorg, zodat vrouwen veilig kunnen vluchten en zelfstandig een nieuw leven kunnen opbouwen.
    • Er komen ook bewustwordingscampagnes en educatie over relationeel geweld, genderrollen en gelijkwaardigheid.
    • Ook richten we een crisishulplijn op om femicide te voorkomen. Via het landelijke crisisnummer 116 word je geholpen door specialisten, op momenten dat je echt in gevaar bent en hulp nodig hebt om in veiligheid te komen.
  • JA21 wil huiselijk geweld, femicide en vrouwenveiligheid in brede zin de komende jaren hoog op de politieke agenda zetten. Dat vraagt niet alleen om aandacht en bewustwording, maar ook om concrete en daadkrachtige maatregelen. De verantwoordelijkheid tussen de verschillende organisaties is nu te versnipperd en belemmert actie.
  • Investeren in meer opvanglocaties voor slachtoffers van huiselijk geweld en voor het Centrum Seksueel Geweld.
  • Afkoelhuizen voor daders, zodat slachtoffers van huiselijk geweld in hun eigen huis kunnen blijven en daders in afwachting van hun zaak op een afgeschermde locatie zitten.
  • Doorgaan met investeren op herkenning en erkenning van de rode vlaggen bij politie, hulpverleners, omstanders en slachtoffers.
  • Verder uitrollen van het slachtofferdevice en de StopApp over heel Nederland, zodat slachtoffers van stalking, huiselijk geweld of seksuele straatintimidatie beter beschermd worden tegen daders.
  • Een Nederlandse variant van ‘Claire’s Law’, een Engelse wet waarbij mensen bij de politie kunnen navragen of een partner of ex-partner een verleden heeft van huiselijk geweld, stalking of misbruik.
  • Het juridisch mogelijk maken om de gemaakte financiële kosten als gevolg van huiselijk geweld te verhalen op de veroordeelde pleger.
  • De gelijkwaardigheid tussen man en vrouw actief uitdragen in ons onderwijs en kinderen op de basisschool en middelbare school weerbaarder maken tegen seksueel misbruik, geweld, pesten en het aanzetten tot crimineel gedrag.
  • De veelvoud aan problemen en uitdagingen rondom Veilig Thuis aanpakken.
  • Een wettelijke grondslag creëren waardoor rechters een uitreisverbod op kunnen leggen bij vermoedens van genitale verminking, conform de motie Eerdmans.
  • Blijvende aandacht en een gerichte aanpak tegen groepen – met name gesloten gemeenschappen met een migratieachtergrond – waar veelvuldig sprake is van eerwraak, huwelijksdwang, eergerelateerd geweld en/of genitale verminking.
  • Dat huiselijk geweld als grond kan worden gebruikt voor intrekking van de verblijfsvergunning.

Hoe hebben partijen gestemd?

De Tweede Kamer stemt wekelijks over veel verschillende moties. Wij hebben hieronder enkele moties uitgelicht die over dit thema gaan. De moties laten zien hoe partijen in de afgelopen Tweede Kamerperiode gestemd hebben en of de desbetreffende motie is aangenomen.

Ben je benieuwd naar de volledige moties? Die vind je hier:

Uw browser (Internet Explorer 11) is verouderd en wordt niet meer ondersteund. Hierdoor werkt deze website mogelijk niet juist. Installeer Google Chrome of update uw browser voor meer internetveiligheid en een beter weergave.