Regie op kinderwens
Wat maakt jouw (eventuele) kinderwens politiek? Wat vinden de partijen die meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen? En wat hebben ze de afgelopen jaren gestemd als het op dit thema aankomt? Je ontdekt het hier.
Wat maakt regie op kinderwens politiek?
Regie op kinderwens betekent dat je zelf kan kiezen of en wanneer je kinderen wil. De politiek heeft hier meer invloed op dan je misschien denkt. De overheid bepaalt of je toegang hebt tot anticonceptie, abortuszorg, vruchtbaarheidsbehandelingen en betrouwbare informatie. Rutgers vindt het belangrijk dat de overheid zorgt voor goede toegang en betrouwbare informatie. Zodat jij veilig, gezond, goed geïnformeerd en op eigen voorwaarden al dan niet kinderen krijgt.
Wat staat er in de partijprogramma’s?
In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober maken politieke partijen hun nieuwe plannen. Deze delen ze in hun zogenoemde partijprogramma’s. Ook regie op kinderwens wordt daarin genoemd. Hieronder vind je per partij wat daarover in het verkiezingsprogramma staat. Niet alle partijen hebben nog een definitief verkiezingsprogramma gepresenteerd, zodra deze definitief zijn updaten we onderstaande teksten.
- Regionale ziekenhuizen behouden met spoedeisende hulp, intensive care en geboortezorg – indien nodig met financiële steun.
- Anticonceptie komt in het basispakket.
- We staan pal voor het recht van vrouwen om over hun eigen lichaam te beslissen. Dat recht willen we versterken. Abortus verdwijnt uit het Wetboek van Strafrecht. We zetten in op goede hulpverlening en nazorg voor wie een abortus laat uitvoeren en we beschermen vrouwen tegen intimidatie bij klinieken.
- Tegelijkertijd beschermen en behouden we onze liberale verworvenheden op medisch gebied.
- We staan pal voor bescherming van onze verworvenheden van de afgelopen decennia. Het zelfbeschikkingsrecht van ieder individu om zelf te bepalen wat hij met z’n leven en lichaam doet is één van onze ankerpunten. Waar mogelijk willen we de eigen regie verder vergroten, om het evenwicht tussen de persoonlijke rechten in onze vrije samenleving verder te verstevigen
- Abortus is een recht: We willen voor altijd goede, veilige en toegankelijke abortuszorg. Huisartsen die dat willen, mogen de abortuspil voorschrijven aan vrouwen die ongewenst zwanger zijn. Er komt geen register waarin de redenen voor vrouwen om een abortus uit te voeren, wordt bijgehouden. Abortus kan uit het Wetboek van Strafrecht als er een volwaardig alternatief is dat vrouwen beschermt en de termijn regelt.
- We handhaven de huidige wetgeving rondom abortus. Abortus moet veilig en legaal zijn, en moet zoveel mogelijk worden voorkomen door goede voorlichting, goede toegang tot zorg en het vrij verkrijgbaar zijn van anticonceptie.
- We zoeken een manier om de toegang tot anticonceptie drempelloos te maken.
- D66 staat voor een samenleving waarin ieder mens het recht heeft om zelf te beslissen over het begin en het einde van het leven, over vruchtbaarheidsbehandelingen en ouderschap, over identiteit en medische behandelingen.
- De anticonceptiepil wordt gratis. De apotheker declareert de kosten van anticonceptie bij de overheid. We onderzoeken of de anticonceptiepil ook bij de drogist verkrijgbaar kan worden gemaakt.
- Het recht op veilige abortus is een cruciale vrijheid voor vrouwen. Om deze zorg te versterken moet een veilige abortus voor elke vrouw vergoed blijven. De abortuspil moet ook bij de verloskundige beschikbaar worden.
- We leggen de termijn voor een zwangerschapsafbreking wettelijk vast op 24 weken, zodat voor zorgverleners en vrouwen duidelijk is tot wanneer in Nederland een zwangerschapsafbreking mogelijk is. Hiermee laten we de levensvatbaarheidsgrens voor abortus los, zoals wordt geadviseerd in de evaluatie Wet afbreking zwangerschap.
- Abortuszorg moet standaard worden aangeboden in nood- en conflictsituaties. D66 wil daarom meer ondersteuning voor abortusklinieken voor niet-Nederlandse ingezetenen en maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor abortuszorg en mensenrechtenverdedigers beter beschermen.
Het volledig uit het strafrecht halen van abortus. We leggen abortus vast als mensenrecht en stellen mensenrechten en vrouwenrechten weer centraal in beleid.
- Abortus is een belangrijk recht en moet veilig en toegankelijk zijn voor vrouwen, maar er moet niet lichtzinnig mee omgegaan worden. Hierbij vinden we ook het ongeboren leven belangrijk. Daarom willen we dat er zorgvuldig gekeken wordt naar de termijnen en nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast willen we extra aandacht besteden aan de preventie van ongewenste zwangerschap.
- We willen specifieke aandacht voor vrouwelijke gezondheidszorg in medische opleidingen.
- Medische ethiek gaat over fundamentele vragen naar ons menszijn, leven en dood. In het politieke en maatschappelijke debat past daarin zorgvuldigheid. Nederland heeft een goede traditie om deze onderwerpen maatschappelijk en politiek te bespreken en te komen tot zorgvuldige en afgewogen wetgeving.
- Het leven start met het wonder van een nieuw begin. Medische ontwikkelingen rondom nieuw leven roepen ethische vragen op. We willen hierover een maatschappelijk gesprek voeren zodat de overheid sturing kan geven vanuit het principe van fundamentele beschermwaardigheid van het leven.
- Anticonceptie zoals de pil, het spiraaltje, en condooms en sterilisatie komen in het basispakket. Dat voorkomt dat de rekening hiervoor alleen bij vrouwen komt te liggen en helpt om soa’s, zoals HIV, en ongewenste zwangerschappen te voorkomen.
- Bij abortus moeten wij recht doen aan de gezondheid en de autonomie van de vrouw én aan de rechten van het ongeboren leven. Dat betekent dat wij de voorwaarden rond abortus zo inrichten dat deze twee uitgangspunten leidend zijn. Wij zijn voor een verplichte bedenktermijn en raadgeving bij abortus en willen de wekengrens meer in lijn brengen met onze buurlanden.
- Vergoeding voor anticonceptiemiddelen komt voor alle leeftijden terug in het basispakket, evenals sterilisatie.
- Abortus blijft voor iedereen vergoed binnen de basisdekking van de zorgverzekering.
- Abortus is geen misdaad, deze medische ingreep wordt uit het Wetboek van Strafrecht gehaald.
- Volledige vergoeding anticonceptiepil. We vergoeden de anticonceptiepil volledig, zodat deze voor iedereen toegankelijk en betaalbaar is.
- Abortus beperken. We beperken abortus tot zestien weken zwangerschap en stellen vanaf acht weken een verplichte vijfdaagse bedenktermijn in, zodat zorgvuldigheid en waardigheid van het leven samengaat met individuele beslissingsvrijheid.
- De Grondwet moet, net als dat in internationale verdragen het geval is, het recht op leven erkennen, ook voor ongeboren kinderen.
- De SGP komt op voor wakers bij abortusklinieken die op een integere manier hulp aanbieden aan vrouwen die dat willen. De inhoud van de boodschap kan op zichzelf nooit een grond zijn om een demonstratie of protest te weigeren.
- Abortusklinieken moeten motieven en factoren die een rol spelen bij abortus registreren. Deze informatie wordt (anoniem) gepubliceerd om hulp te kunnen verbeteren.
- Abortusklinieken moeten transparanter zijn. (Financiële) jaarverslagen worden openbaar.
- De SGP voert weer een vaste minimale bedenktermijn in van vijf dagen. Abortus blijft in het strafrecht. Het doden van ongeboren leven is geen (mensen) recht.
- De 24-wekengrens is medisch achterhaald en moet daarom worden verlaagd.
- Vrouwen krijgen altijd onafhankelijke voorlichting door deskundige keuzehulpbegeleiders aangeboden. Deze keuzehulpgesprekken vinden buiten de abortuskliniek plaats.
- Artsen moeten vrouwen standaard alternatieven voor abortus aanbieden. Ook moeten ze vrouwen erop wijzen dat drang en dwang om een abortus te ondergaan verboden is. Vrouwen krijgen informatie over de emotionele, psychische en fysieke klachten die na een abortus kunnen ontstaan. Nazorg na een (herhaalde) abortus wordt verder verbeterd.
- Méér prenataal onderzoek leidt in de praktijk helaas tot méér abortussen. De SGP wil dat screenings alleen worden ingezet om gezondheidszorg voor moeder en kind te bevorderen, niet om ‘reproductieve rechten’ van ouders te vergroten. Deelname aan prenataal onderzoek en kennis over de uitkomst ervan blijft altijd een vrije keuze van ouders.
- Abortus mag géén Europees mensenrecht worden.
- Ieder mens is door God geschapen en vanaf het prille begin tot het einde van het leven door Hem geliefd. Dit uitgangspunt betekent dat de ChristenUnie zich altijd verzet tegen de Nederlandse abortus- en euthanasiepraktijk die indruist tegen één van onze meest elementaire waarden: de beschermwaardigheid van het menselijk leven. Elke abortus is een tragedie, een diep verdriet dat raakt aan het hart van het menselijk bestaan. Wij zetten ons in voor een samenleving waarin abortus niet als oplossing voor onbedoelde zwangerschappen wordt gezien. Vrouwen in noodsituaties verdienen alternatieven, waarin zij veilig zijn en de juiste ondersteuning krijgen.
- De ChristenUnie blijft zich inzetten voor de bescherming van het ongeboren leven en minder abortussen. We verzetten ons tegen het verstrekken van de abortuspil in de huisartsenpraktijk: het is geen ‘gewone medische zorg’. Nu de abortuspil sinds 2025 door de huisarts mag worden voorgeschreven, hecht de ChristenUnie des te meer aan gewetensvrijheid voor huisartsen. We zijn tegen brede scholing om abortus laagdempeliger aan te bieden. Wij willen juist dat huisartsen beter worden opgeleid om vrouwen goede begeleiding te bieden bij onbedoelde zwangerschappen. De zwangerschapsafbreking wordt niet uit het Wetboek van Strafrecht gehaald. Dit is een bescherming van het ongeboren leven en het beschermt de vrouw tegen een gedwongen abortus. Abortus is geen mensenrecht. De Nederlandse abortuspraktijk, bijvoorbeeld de beschikbaarheid van abortuspillen, wordt niet naar het buitenland geëxporteerd.
- Geen enkele vrouw moet zich door praktische zaken als huisvesting, inkomen, werk of studie, genoodzaakt voelen om te kiezen voor abortus. Om die reden vinden wij het gepast en getuigen van goede zorg als in de counseling van ongewenst zwangere vrouwen aandacht wordt besteed aan de overwegingen om een zwangerschap wel of niet te willen uitdragen. Praktische redenen voor een abortus moeten weggenomen worden, bijvoorbeeld via een urgentieverklaring voor een woning of hulp bij het voortzetten van een opleiding.
- Het voorkomen van onbedoelde en ongewenste zwangerschappen staat centraal. Vormen van anticonceptie die bijdragen aan een afname van ongewenste zwangerschappen en abortussen en zelf geen abortieve werking hebben, worden opgenomen in het basispakket. Succesvolle preventieprogramma’s, zoals ‘Nu niet zwanger’, breiden we uit. Daarnaast investeren we in voorlichting via scholen, huisartsen en verenigingen. De beste manier om begeleiding, counseling en nazorg voor onbedoeld zwangere vrouwen (en betrokken vaders) te waarborgen, is via de huisarts.
- Volt maakt anticonceptie gratis door het op te nemen in de basisverzekering. Ook zorgen we dat menstruatieproducten gratis beschikbaar zijn op scholen, werkplekken, zorginstellingen en bij andere publieke voorzieningen. Daarmee garanderen we dat menstruatie en reproductieve gezondheid geen belemmering vormen voor onderwijs, werk of deelname aan de samenleving.
- Volt verankert het recht op lichamelijke autonomie als fundamenteel grondrecht in de Grondwet. Volt pleit voor opname van dat recht in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Handvest van de Grondrechten van de EU. Op deze manier verzekert Volt dat iedereen vrij kan beslissen over het eigen lichaam, waaronder het recht op abortus, anticonceptie, genderbevestigende zorg en bescherming tegen medische of seksuele dwang.
- We willen vrije toegang tot abortus. Daarbij wordt duidelijke en toegankelijke educatie hierover, voor alle leeftijden, als cruciaal gezien. Abortus gaat uit het Wetboek van Strafrecht. Op deze manier wordt abortus definitief uit de criminaliteit gehaald, naar het voorbeeld van onder andere Mexico, Cuba, Uruguay, Guyana en Argentinië. Tegelijkertijd nemen we zo ook het risico op het intrekken van het recht op abortus weg. Naast het beschermen van het recht op zelfbeschikking voorkomen we onwenselijke situaties zoals deze nu zijn ontstaan in bijvoorbeeld de VS en andere landen waar abortus, vaak opnieuw, illegaal verklaard is. Daarnaast pleit Volt voor een bufferzone rondom abortusklinieken waarin geen demonstranten mogen staan.
- We mogen de ethische grondslagen van de gezondheidszorg en de daarop gebaseerde rechten en waardigheid van de patiënt nooit uit het oog verliezen. Regelgeving met betrekking tot zwangerschap, geboorte en levensbeëindiging dient daarom met grote zorgvuldigheid tot stand te komen.
- Het recht op abortus is een belangrijk vrouwenrecht waar wij niet aan willen tornen. Door ingrijpende en snelle medisch-wetenschappelijke ontwikkelingen neemt de levensvatbaarheid van het ongeboren kind sterk toe en zal het waarschijnlijk ook blijven toenemen. Het is daarom belangrijk om het maatschappelijk debat over de abortus termijn te blijven voeren.
Hoe hebben partijen gestemd?
De Tweede Kamer stemt wekelijks over veel verschillende moties. Wij hebben hieronder enkele moties uitgelicht die over dit thema gaan. De moties laten zien hoe partijen in de afgelopen Tweede Kamerperiode gestemd hebben en of de desbetreffende motie is aangenomen.
Ben je benieuwd naar de volledige moties? Die vind je hier:
- Motie van het lid Dobbe over de kosten en baten van het vergoeden van anticonceptie vanuit het basispakket.
- Motie van het lid Paulusma over uitspreken dat er geen onderscheid mag worden gemaakt in de redenen om te kiezen voor een abortus
- Motie van het lid Dobbe over onderzoek naar de toegang tot abortuszorg voor niet Wlz-gerechtigde vrouwen


