Gerelateerd
Bekijk ook onze andere onderzoeken.
Regelmatig staan studentenverenigingen in een slecht daglicht in de media. Er is veel roep om verandering, zowel binnen als buiten de verenigingen. Tegelijkertijd willen besturen en leden hun verenigingscultuur behouden. Daarom is namens Rutgers onderzoek gedaan naar de normen rond gender en seksualiteit onder mannelijke leden van Nederlandse traditionele studentenverenigingen.
Onderzoeksresultaten
Het onderzoek laat zien hoe de normen rondom mannelijkheid binnen traditionele studentenverenigingen worden uitvergroot, en hoe groepsdruk daarbij een rol speelt. Met negatieve effecten tot gevolg voor vrouwen, homoseksuele mannen en non-binaire mensen binnen de vereniging.
De mannelijke leden ervaren veel saamhorigheid onder elkaar binnen de vereniging, maar er wordt ook gesproken van een ‘harde’ sfeer. De hiërarchische organisatie van verenigingen draagt hieraan bij. Vrouwonvriendelijke taal onder mannen is onderdeel van de ‘hardheid’ en het creëren van saamhorigheid. Daarnaast is de groepsdruk om te drinken, seks te hebben en om mee te gaan in (vrouw)onvriendelijk taalgebruik groot.
Willy van Berlo, expert seksueel geweld bij Rutgers: “Schadelijke normen, bijvoorbeeld dat mannen ‘recht hebben’ op seks of dat vrouwen die veel seks hebben ‘sletten’ zijn, leven ook binnen studentenverenigingen, zoals dit onderzoek laat zien. Met deze schadelijke normen is een stap over iemands grens snel gezet.”
Seksueel grensoverschrijdend gedrag gebeurt: de mannelijke leden willen de indruk geven dat het niet vaker gebeurt dan buiten de verenigingen. Wel zien ze in dat er specifieke risico’s zijn, zoals veel alcoholgebruik en de druk om te scoren. Consent vragen en ‘respect hebben’ zien ze als de oplossing. Het is standaard om seks te hebben zonder condoom: vrouwen moeten erom vragen, anders gebeurt het niet.
Welke maatregelen werken?
In de kennismakingstijd is er veel aandacht voor het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Na deze periode neemt de aandacht binnen de vereniging voor de preventie af. Omstandersinterventies (zoals de Ben je oké-campagne) worden gezien als goede onderwerpen om te bespreken met jonge mannen. Reminders aan consent of omstandersinterventies worden als nuttig ervaren.
Daarnaast doen de verenigingsleden zelf ook nog enkele aanbevelingen. Zo zouden ze graag diepgaande gesprekken in kleine groepen willen voeren over de preventie van seksuele grensoverschrijding. Ook hebben ze behoefte aan (meer) trainingen met omstandersinterventies en toegankelijke (anonieme) meldpunten.
Over het onderzoek
Door middel van focusgroepen is onderzoek gedaan onder mannelijke leden van 5 traditionele studentenverenigingen (4 corpora en 1 andere vereniging met naar sekse gescheiden jaarclubs en disputen). Er zijn 10 focusgroepen gehouden met 36 mannen.
Publicatiedatum
Augustus 2024
Auteurs
Iris van Huis (Rutgers), Patrick Engels (Future Nomads), Marianne Cense (Rutgers), Jenneke van Ditzhuijzen (Universiteit Utrecht) en Jens van Tricht (Emancipator).
Vragen over dit onderzoek?
Neem contact op met onze onderzoekers: