Gerelateerd
Bekijk ook onze andere onderzoeken.
In het opinieonderzoek werd onderzocht hoe 952 jongeren van 12 tot 18 jaar denken over seksueel grensoverschrijdend gedrag en welke factoren in de opvoeding hieraan bijdragen. Er zijn vier bekende mediacasussen van recente gebeurtenissen aan de jongeren en een van hun ouders of opvoeders voorgelegd, om zo houdingen ten opzichte van seksueel grensoverschrijdend gedrag te meten.
Het onderzoek is gedaan in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Wetenschap en Sport (VWS). Het is onderdeel van het door het kabinet aangekondigde Nationaal Actieprogramma Aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld januari 2023.
Grenzen aangeven en checken bij de ander
75% van de ouders zegt tegen hun kind dat ze duidelijk hun grenzen aan moeten geven als ze iets niet willen op seksueel gebied. 93% van de ouders vindt dat hun kind altijd moet checken of de ander ook seks wil: toch zegt maar 34% van de ouders tegen hun kind “check altijd bij de ander of diegene ook wil wat jij wil”.Ook blijkt dat ouders vaker met hun dochters praten over het aangeven van grenzen, en met hun zoons vaker over het respecteren van grenzen.
Duidelijker nee zeggen
Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat het grootste deel van de respondenten seksueel grensoverschrijdend gedrag in de casussen afkeurt. Maar rond de casus van Ali B. vindt een meerderheid van de jongeren (57%) en de ouders (52%) dat de vrouwen ook duidelijker nee hadden moeten zeggen. Zij leggen daarmee een deel van de verantwoordelijkheid bij de vrouwen neer.
Genderverschillen
Jongens en vaders lijken over het algemeen iets minder afkeurend ten opzichte van seksueel grensoverschrijdend gedrag dan meisjes en moeders. Deze genderverschillen zijn ook zichtbaar in de reacties op de casussen. Zo zegt bijvoorbeeld 29% van de jongens en 40% van de vaders dat het maar een grapje was van Johan Derksen (die op tv zei een kaars in een bewusteloze vrouw gestoken te hebben), tegenover 17% van de meisjes en 23% van de moeders. De jongere generatie keurt dit dus vaker af dan hun ouders.
Cultuurverandering
Het onderzoek laat zien dat ouders nog meer gestimuleerd moeten worden om met hun kinderen te praten over relaties en seksualiteit én onderwerpen als seksuele grensoverschrijding en consent. Dat is een belangrijke sleutel voor de cultuurverandering waarover sinds het afgelopen jaar uitgebreid maatschappelijk debat wordt gevoerd. Ook onderwerpen als stereotiepe gendernormen, de dubbele seksuele moraal en victim blaming zouden vast onderdeel moeten worden van de opvoeding.
Opvoedondersteuning
Daarvoor lijkt nog een wereld te winnen. 70% van de ouders geeft aan geen behoefte te hebben aan informatie over seksuele opvoeding. Slechts 5% van de ouders geeft aan te willen weten hoe ze hun kind kunnen leren om de seksuele grenzen van anderen te respecteren.
Publicatiedatum
December 2022
Auteurs
Koen Smit, Marianne Cense en Hanneke de Graaf.
Vragen over dit onderzoek?
Neem contact op met onze onderzoekers: