Gerelateerd
Lees onze meest recente artikelen, onderzoeken en columns op het gebied van seksuele gezondheid en rechten.
Dat was de centrale vraag tijdens een ministeriële rondetafelbijeenkomst tijdens de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, georganiseerd door Rutgers, IPPF, SheDecides en Aidsfonds. Met vertegenwoordigers van de regeringen van Nederland, Noorwegen, Frankrijk, Ierland, Canada, Mexico, Brazilië en het Verenigd Koninkrijk, en voorvechters uit het maatschappelijk middenveld en feministische bewegingen, draaide de bijeenkomst het perspectief om op de opkomst van wereldwijd conservatisme. De deelnemers deelden succesvolle strategieën en tactieken om mensenrechten en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) te beschermen en de toegang tot essentiële gezondheidszorg voor vrouwen, meiden en lhbti+-gemeenschappen wereldwijd uit te breiden. Door krachten te bundelen en succesvolle strategieën en werkwijzen uit te wisselen, legde deze rondetafel een sterke basis voor toekomstige samenwerkingen tegen anti-rechtenactoren.
De Nederlandse minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, Sjoerd Sjoerdsma, opende de bijeenkomst en benadrukte het belang van samenwerking om anti-rechtenactoren tegen te gaan. Sjoerdsma zei: “Waar we het vandaag over hebben, is van cruciaal belang.” De minister maakte duidelijk hoe vastberaden zijn regering is in het tegengaan van anti-rechtenactoren: “Ik zie dit in veel opzichten als een existentiële strijd. We moeten het initiatief nemen. Wij steunen het werk dat jullie doen van harte. Diplomatiek en politiek wil de Nederlandse regering de best mogelijke bondgenoot zijn.”
De directeur van IPPF, María Antonieta Acalde Castro benadrukte hoe tegenstanders seksuele en reproductieve vrijheden hebben ingezet als middel “om sociale cohesie af te breken, democratische normen te ondermijnen en het vertrouwen van het publiek te verzwakken.” Daarom is de rol van overheden essentieel, als verdedigers en bondgenoten van de democratie. María Antonieta herinnerde de aanwezigen er ook aan dat “seksuele en reproductieve rechten niet los van andere rechten mogen worden gezien, want als we de lichamelijke autonomie niet verdedigen, zullen we ook de democratie niet kunnen verdedigen.” Volgens IPPF vormen deze samenkomende krachten niet alleen een bedreiging voor de rechten van vrouwen, meiden en lhbti+-personen, maar moeten zij breder worden gezien als een kwestie van nationale veiligheid.
Succesvolle strategieën
Ondanks tegenstand slagen partners wereldwijd er de afgelopen jaren steeds vaker in om weerstand te bieden en vooruitgang te boeken. Tijdens de dialoog werden verschillende succesverhalen gedeeld.
Marieke van der Plas, directeur van groep Rutgers Aidsfonds, vertelde over de rechtszaak die Rutgers won tegen een internationaal verbonden anti-rechtenactor en ging ook in op de fusie met Aidsfonds. Zij benadrukte het belang van samenwerking over de grenzen heen: “Als Nederlandse organisatie die internationaal werkt, zien wij al lange tijd hoe anti-rechtenactoren onze partners beïnvloeden. Zij opereren wereldwijd en werken nauw samen. Ons antwoord moet net zo gecoördineerd en verbonden zijn. Deze ervaring laat zien waarom samenwerking tussen regio’s en bewegingen zo belangrijk is. We moeten ons verenigen om rechten te beschermen en vooruitgang mogelijk te maken.”
Catalina Martínez Coral, vicevoorzitter van het Center for Reproductive Rights, deelde ervaringen met strategische rechtszaken wanneer rechten onder druk staan. Zij wees op recente successen in de regio en benadrukte het belang van juridische strategieën en coalitievorming.
Nelly Munyasia, directeur van Reproductive Health Network Kenya, benadrukte de noodzaak om “politiek strategischer te werken” in de manier waarop maatschappelijke reacties worden georganiseerd. Daarbij noemde zij belangenbehartiging en samenwerking binnen én buiten de overheid als belangrijke middelen om te voorkomen dat anti-rechtenactoren ongehinderd invloed uitoefenen op politieke debatten: “We moeten onze werkwijze veranderen en politiek leiderschap en kampioenen opbouwen binnen alle politieke partijen die met ons kunnen samenwerken, zodat zij onze bondgenoten zijn wanneer anti-rechtenactoren zich laten horen.”
Karin Nilsson, directeur van SheDecides, benadrukte het belang van samen optrekken als beweging en solidariteit tonen. Zij zei: “Wereldwijde solidariteit doet ertoe. Politieke verandering ontstaat door slimme partnerschappen die goed gecoördineerd en strategisch worden samengebracht. We hebben allemaal verschillende maar belangrijke rollen te vervullen. Iedereen is nodig. Zo boeken we gezamenlijk vooruitgang: door de kracht van partnerschap.”
Samenwerken om vooruitgang te beschermen
Tijdens de dialoog benadrukten vertegenwoordigers van verschillende regeringen dat ook zij een belangrijke rol te spelen hebben. De anti-rechtenbeweging is een geopolitieke uitdaging die vraagt om samenwerking tussen overheden, voorvechters uit het maatschappelijk middenveld en feministische bewegingen. Door standvastig te blijven, onze stem te laten horen en voortdurend succesvolle strategieën uit te wisselen, kunnen we mensenrechten en SRGR beschermen en de toegang tot essentiële gezondheidszorg voor vrouwen, meiden en lhbti+-gemeenschappen wereldwijd vergroten.
De boodschap uit New York was duidelijk: wanneer overheden, maatschappelijke organisaties en jongerenleiders de handen ineenslaan, verdedigen zij rechten niet alleen, maar brengen zij deze ook verder. Samen zorgen we ervoor dat mensenrechten, waardigheid en gelijkheid voor iedereen niet onderhandelbaar blijven.