Zoeken
Onderzoek

Van zorgmijding naar passende zorg (2026)

Een onderzoek naar zorgmijding en het (opnieuw) zoeken van zorg onder vrouwen en lhbt+ personen

Dit onderzoek van Rutgers, WOMEN Inc. en COC Nederland naar zorgmijding onder vrouwen en lhbt+ personen laat zien dat dat vertrouwen en erkenning belangrijke factoren zijn bij.

Het onderzoekt combineert de resultaten van een literatuurstudie, een kwantitatief onderzoek met 882 respondenten en 17 diepte interviews. Het onderzoek presenteert verschillende belemmerende en bevorderende factoren en dat het essentieel is dat systemische problemen, zoals lange wachttijden of moeizame zorgtrajecten, wordt aangepakt en dat zorgverleners zelf een groot verschil voor hun patiënten kunnen maken.

Negatieve ervaringen

Negatieve ervaringen met zorg in het verleden worden regelmatig genoemd als reden om zorg te mijden of uit te stellen. Patiënten in het onderzoek voelen zich vaak niet gehoord of serieus genomen. Zo vertelt een 27-jarige vrouw met late diagnose PMOS: “En als ik naar de huisarts ging, dan werd ook gezegd van: nou, maar pijn hoort bij ongesteld zijn […] dus daar moet je maar gewoon mee leren leven”. Lhbt+ personen wijzen vaker op discriminatie of een gebrek aan aandacht voor gender- en seksuele diversiteit in zorgcontact.

Stigma en Schaamte

Stigma en schaamte worden ook regelmatig genoemd als barrière om zorg te zoeken, bijvoorbeeld als het gaat over zorgvragen rondom seksuele gezondheid, zoals soa-testen. Zo gaf een 40-jarige vrouw aan: “Ik merkte toch best wel een soort van vooroordeel […] van: ja, hoezo heb je als getrouwde vrouw nou in één keer een soa-test nodig?”

Mensen die weten hoe het zorgsysteem werkt, steun krijgen van hun omgeving en beschikken over voldoende financiële middelen vinden gemakkelijker passende zorg. Wie deze ondersteuning mist, loopt vaker tegen extra drempels aan.

Een overbelast zorgsysteem

Verschillende respondenten noemden ook het zorgsysteem zélf als barrière om de juiste hulp te krijgen. Lange wachttijden en moeizame zorgtrajecten worden als belastend ervaren, onder meer binnen de transgenderzorg en de ggz. Zo vertelde een 22-jarige trans man dat de wetenschap dat het transitieproces lang en ingewikkeld is hem ervan weerhield hulp te zoeken: “Je weet het dan eigenlijk wel van jezelf, maar je kan dan niet echt aan de slag of zo. Dat is heel vervelend en daardoor vermeed ik het zelf gewoon liever.”

Zorgverleners maken het verschil

Het onderzoek laat duidelijk zien dat het mijden van zorg een probleem is met vele oorzaken. Ook de oplossingen zijn veelzijdig, grote systemische problemen zoals de wachtrijen in de zorg zijn niet gemakkelijk opgelost. Daarom is het des te belangrijker dat individuele zorgverleners inzien hoe belangrijk hun rol is. Door aandacht te hebben voor de persoonlijke ervaringen, behoeften en drempels van patiënten, kunnen zij een groot verschil maken. Het is daarbij belangrijk dat zij extra aandacht besteden aan vrouwen en lhbt+ personen, die zich vaker niet gehoord of begrepen voelen. Zorgverleners kunnen met deze kleine verandering een groot verschil maken in het leven van patiënten.

Rapport - Van goede wil naar goede zorg

Publicatiedatum

Oktober 2026

Auteurs

Rutgers: Harriët Meiborg, Renske van Lonkhuijzen-Martinovic, Anne Oldenhof, Renee Finkenflügel en Tomas Derckx
COC Nederland: Tomas Geling
WOMEN Inc.: Femke van Heun

Vragen over dit onderzoek?

Neem contact op met onze onderzoekers:

Hanneke de Graaf - Programmamanager Kennisontwikkeling en Onderzoeker - foto © Merijn Soeters - www.merijnsoeters.com
Hanneke de Graaf

De seksuele levensloop van geboorte tot overlijden is mijn specialisatie. Ik houd me bezig met literatuuronderzoek en grootschalige bevolkingsstudies. Ook ben ik projectleider van ‘Seks onder je 25e’ en ‘Seksuele gezondheid in Nederland’.

Over de auteur
Marianne Cense - Senior Onderzoeker - foto © Merijn Soeters - www.merijnsoeters.com
Marianne Cense

Jongeren en seksualiteit is mijn specialiteit. Ik vind het erg belangrijk dat we goed luisteren hoe jongeren hun seksualiteit beleven en hoe ze met sociale normen omgaan, want dat geeft zoveel inzicht in wat ertoe doet, waar het knelt en wat goed gaat. Ik heb me verdiept in de seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren, in seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag en in culturele, seksuele en genderdiversiteit.

Over de auteur
Onderzoeken

Gerelateerd

Bekijk ook onze andere onderzoeken.

Uw browser (Internet Explorer 11) is verouderd en wordt niet meer ondersteund. Hierdoor werkt deze website mogelijk niet juist. Installeer Google Chrome of update uw browser voor meer internetveiligheid en een beter weergave.