Gerelateerd
Lees onze meest recente artikelen, onderzoeken en columns op het gebied van seksuele gezondheid en rechten.
Op vrijdag 28 november lanceerden Rutgers, Plattelandsjongeren Nederland, COC, Atria en andere organisaties de nieuwe campagne ‘Kleine !@#$% dingen worden grote !@#$% dingen’. Met deze campagne willen de organisaties schadelijke groepsdruk onder jongens bespreekbaar maken. Jongens leren al van jongs af aan door de samenleving hoe een ‘echte man’ zich ‘hoort’ te gedragen, dat betreft soms strikte opvattingen zoals dat mannen geen emoties mogen tonen of dat je meiden moet scoren om je mannelijkheid te bewijzen. Die strikte opvattingen kunnen leiden tot negatieve groepsdruk tussen jongens onderling om niet kwetsbaar te zijn maar zichzelf te bewijzen, ook als dat tegen hun eigen gevoel ingaat, met vervelende gevolgen voor henzelf en hun omgeving.
Online, waar jongens de campagnevideo’s zien, lezen we overwegend positieve reacties. Jongeren herkennen zich in de situatie, groepsdruk op het voetbalveld, en zijn blij dat de video het onderwerp op een laagdrempelige manier bespreekbaar maakt. Daarnaast zien we ook dat sommige jongens zich minder goed herkennen in het doel van de campagne. Belangrijk is om te benadrukken dat de campagne zich niet álleen op plattelandsjongeren richt (een beeld dat wel heerst in sommige reacties in traditionele media), maar juist op alle Nederlandse jongens. We zien alle reacties die we krijgen als een waardevolle bijdrage aan het gesprek over bestaande normen en opvattingen. Daarmee onderstrepen de reacties het doel van de campagne: namelijk dat we hierover in gesprek moeten gaan met elkaar.
Campagne voor alle Nederlandse jongens
Deze nieuwe campagne richt zich, zoals gezegd, op álle jongens Nederland, omdat negatieve groepsdruk overal speelt. Daarnaast hebben we in het opzetten van de campagne ervoor gekozen specifiek de doelgroep plattelandsjongeren mee te nemen. Die keuze is tweeledig, enerzijds weten we dat campagnes die zich volledig richten op jongeren in de grote steden vaak niet resoneren bij jongeren uit buiten stedelijke gebieden. Anderzijds zien we dat er op het platteland een ‘ons kent ons’ cultuur is. Deze cultuur is voor veel mensen heel aangenaam en zorgt voor verbondenheid. En er zijn ook jongeren, zoals de jongens die in het onderzoek van Jong Gelijk aan het woord komen, die benadrukken dat je geen problemen ervaart binnen deze cultuur ‘als je erbij hoort’, maar dat je erbuiten valt als je ‘anders bent’. Bijvoorbeeld wanneer je niet aan de strikte mannelijkheidsopvattingen voldoet, als je geen zin hebt om te drinken of om meiden te regelen.
Groepsdruk om te voldoen aan strikte mannelijkheidsnormen kan schadelijk zijn voor jongens én hun omgeving. Ogenschijnlijk onschuldige opmerkingen en grappen stapelen zich op: kleine !@#$% dingen worden grote !@#$% dingen. Zo dragen schadelijke mannelijkheidsnormen bij jongens bij aan eenzaamheid, overmatig drank- en drugsgebruik en depressies. De campagne maakt jongens bewust van het effect van deze ogenschijnlijk kleine opmerkingen en geeft hen een handelingsperspectief wanneer zij zien dat vrienden hiermee te maken krijgen.
Wetenschappelijke onderbouwing campagne
Traditionele mannelijkheidsnormen kunnen leiden tot veel problemen in de samenleving, zowel voor mannen als voor vrouwen. In zijn boek Real Boys (1998) toont psycholoog William Pollack aan dat de mannelijkheidsnorm om geen gevoelens te tonen, tot mentale problemen kan leiden onder opgroeiende jongens, zoals depressie, woede en agressie, en een hoger risico geeft op zelfmoord. Mannen krijgen vaak negatievere reacties dan vrouwen wanneer zij zich kwetsbaar opstellen. De alliantie Jong Gelijk heeft zowel kwantitatief onderzoek gedaan naar gendernormen onder de brede bevolking als kwalitatief (verdiepend onderzoek) onder plattelandsjongeren. Dit kwalitatief onderzoek, onder een kleine groep, geeft inzicht hoe jongeren sociale normen beleven. Uit dit kwalitatieve onderzoek komt naar voren dat het heel wisselend is hoeveel ruimte jongeren ervaren om zichzelf te kunnen zijn op vlak van gender en seksualiteit op het platteland. Jongeren die passen binnen de cisgender, heteroseksuele normen ervaren veel meer vrijheid dan jongeren die niet in deze hokjes passen. Toch krijgen veel jongeren die opgroeien op het platteland met vrij strikte binaire gendernormen te maken, ook als ze dit aanvankelijk geen probleem vinden omdat ze zich er comfortabel in voelen. Veel jongeren gaven in de interviews aan dat ze zelf niet in verzet komen tegen gendernormen, maar het wel goed zouden vinden als er wat zou veranderen. Jongeren willen erg graag dat er meer open gesprekken gevoerd worden over normen rond gender en seksualiteit en minder polarisatie is
Veel jongens, ook op het platteland, herkennen zich goed in de campagne, maar niet voor alle jongens is dat het geval. De discussie die hierdoor ontstaat is waardevol en draagt bij aan wat de organisaties willen realiseren: een gesprek over schadelijke normen en groepsdruk. Hier lees je meer over de campagne of over de allianties Jong Gelijk en Act4Respect.