Zoeken
Onderzoek

Een onmogelijke keuze (2026)

De ervaringen van mensen die door prenatale testen hoorden dat de foetus mogelijk een beperking had

Door prenatale testen wordt het krijgen van een kind met een beperking meer gezien als een individuele keuze dan als het lot. Uit het onderzoek blijkt dat mensen zich vaak verantwoordelijk voelen voor hun keuze, zowel bij de voortzetting als afbreking van de zwangerschap. Het moeten kiezen valt hen zwaar en hun verdriet wordt vaak niet serieus genomen.

Over het onderzoek

In samenwerking met de Universiteit Utrecht onderzocht Rutgers de ervaringen van mensen die een prenatale test deden in Nederland en te horen kregen dat de foetus mogelijk een beperking had. Prenatale testen zijn: de niet-invasieve prenatale test, 13- en 20-weken-echo, vlokkentest, geavanceerd ultrageluidonderzoek en de vruchtwaterpunctie.

Momenteel wordt nog gewerkt aan een wetenschappelijk artikel over dit onderzoek, als deze gepubliceerd is zal die ook op deze onderzoekspagina verschijnen. 

Verschil zwangerschapsafbreking en miskraam

Deelnemers vonden het zwaar dat ze moesten kiezen tussen het voortzetten of afbreken van de zwangerschap. Iedereen stond jaren later nog achter hun keuze. Tegelijkertijd benadrukten ze dat een miskraam echt anders was, omdat je geen actieve keuze maakt.

Verschil zwangerschapsafbreking en abortus bij ongewenste zwangerschap

Kiezen voor het afbreken van de zwangerschap stond op gespannen voet met hoe gewenst de zwangerschap was. Ook deelnemers die niet of nauwelijks twijfelden over hun keuze, ervoeren deze spanning. Het is daarom belangrijk dat zorgverleners hier oog voor hebben en ernaar vragen.

Zichzelf beschouwen als ouders

Iedereen gebruikte het woord ‘kindje’ of de naam van hun baby. Ze zagen zichzelf als liefdevolle ouders. Dit hielp hen om hun keuze voor zwangerschapsafbreking te verenigen met hoe gewenst de zwangerschap was. Ze wilde niet dat hun kind veel pijn zou lijden of niet mee zou kunnen doen in onze validistische samenleving.

Verdriet erkennen

In Nederland is er in veel contexten begrip voor ouders die rouwen om het verlies van hun kind, in tegenstelling tot mensen die rouwen over het verlies van een zwangerschap. Daarom bekritiseerden de deelnemers een term als ‘verlies van de zwangerschap’. Door zichzelf als ouders te beschouwen konden ze hun rouw begrijpen als die van ouders die hun kind zijn verloren. Dit hielp hen om hun verdriet te legitimeren.

Belangrijke rol zorgverleners

Horen dat de foetus mogelijk een beperking heeft, is voor mensen niet alleen een medische, maar ook een persoonlijke en morele ervaring. Zorgverleners spelen hierin een belangrijke rol. Bekijk alle aanbevelingen in de onderzoekssamenvatting.

Publicatiedatum

Oktober 2026

Auteur

Nadine de Wit en Marianne Cense

Vragen over dit onderzoek?

Neem contact op met onze onderzoekers:

Marianne Cense - Senior Onderzoeker - foto © Merijn Soeters - www.merijnsoeters.com
Marianne Cense

Jongeren en seksualiteit is mijn specialiteit. Ik vind het erg belangrijk dat we goed luisteren hoe jongeren hun seksualiteit beleven en hoe ze met sociale normen omgaan, want dat geeft zoveel inzicht in wat ertoe doet, waar het knelt en wat goed gaat. Ik heb me verdiept in de seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren, in seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag en in culturele, seksuele en genderdiversiteit.

Over de auteur
Onderzoeken

Gerelateerd

Bekijk ook onze andere onderzoeken.

Uw browser (Internet Explorer 11) is verouderd en wordt niet meer ondersteund. Hierdoor werkt deze website mogelijk niet juist. Installeer Google Chrome of update uw browser voor meer internetveiligheid en een beter weergave.