Gerelateerd
Lees onze meest recente artikelen, onderzoeken en columns op het gebied van seksuele gezondheid en rechten.
Hoe staat het met de reproductieve regie van vrouwen wereldwijd? Die vraag stond centraal in het jaarlijkse Wereldbevolkingsrapport van UNFPA (United Nations Population Fund). Rutgers had de eer om samen met het ministerie van Buitenlandse Zaken en UNFPA het rapport in Nederland te lanceren. De bijeenkomst werd geleid door Aydin Karadag, de jongerenambassadeur voor seksuele en reproductieve rechten, gender gelijkheid en keuzevrijheid. In dit verslag lees je meer over de presentatie en de belangrijkste inzichten uit het rapport.
Reproductieve regie wereldwijd onder druk
Het rapport belicht de obstakels die vrouwen wereldwijd ervaren bij het realiseren van hun reproductieve regie. UNFPA voerde een grootschalig onderzoek uit in 14 landen om te begrijpen of mensen de gezinnen kunnen vormen die ze graag zouden willen. De uitkomsten zijn zorgwekkend: een groot deel van de volwassenen lukt het niet om hun wensen rondom kinderen te vervullen. Wereldwijd blijkt het voor vrouwen en meisjes moeilijk om zeggenschap te hebben over het voorkomen van zwangerschappen. Daarnaast laat het rapport ook zien dat er belemmeringen zijn voor mensen die juist wél kinderen willen krijgen.
Rutgers-directeur Marieke van der Plas opende het evenement met een persoonlijke reflectie op haar eigen reproductieve regie. Ondanks de conservatieve omgeving waarin ze opgroeide kon ze als jongere terecht bij een van de Rutgershuizen toen ze anticonceptie wilde gebruiken. Die toegang tot keuzevrijheid is precies waar Rutgers zich dagelijks voor inzet – in Nederland én wereldwijd. Voor Marieke biedt het jaarlijkse UNFPA-rapport steeds weer een waardevol beeld van de wereldwijde stand van zaken rondom de rechten van vrouwen en meisjes. Zeker nu met de Nederlandse verkiezingen in aantocht, biedt het rapport een belangrijke kans om deze rechten opnieuw centraal te stellen in beleid.
Cijfers zijn de start van het gesprek
Seth Broekman, UNFPA-vertegenwoordiger in Zambia, lichtte de onderzoeksresultaten verder toe, 14.000 mensen in 14 landen zijn gevraagd. Een op de drie respondenten heeft ooit te maken gehad met een ongewenste zwangerschap. Van de respondenten met kinderen gaf een derde aan minder kinderen te hebben dan gewenst; 12% had juist meer kinderen dan gewenst.
Hij sloot af met een krachtige oproep om samen op te komen voor reproductieve regie: de vrijheid en mogelijkheid om geïnformeerde keuzes te maken over seksualiteit, gezinsvorming en je eigen lichaam.
“Met dit onderzoek willen we het gesprek starten en richting geven aan mogelijke oplossingen”Seth Broekman, UNFPA
Sarah Dobbe, covoorzitter van het Meerpartijeninitiatief Mondiale Gezondheid en SRGR en Kamerlid namens de SP, en Peter Derrek Hof, ambassadeur voor Vrouwenrechten en Gendergelijkheid bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken, namen het rapport officieel in ontvangst. Sarah Dobbe benadrukte het belang van het rapport in een wereld waarin de rechten van vrouwen, meisjes en LHBTIQ+-personen steeds vaker onder druk staan – onder meer door de opkomst van extreem conservatieve bewegingen wereldwijd. Peter Derrek Hof benadrukte hoe essentieel het is dat het rapport de verbinding legt tussen seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en de dagelijkse praktijk waar meiden en vrouwen mee te maken hebben. Het rapport sluit aan bij de levens van deze meiden en vrouwen en draagt bij aan beleid dat gebaseerd is op de realiteit en diversiteit van vrouwen en meiden.
Panelgesprek: reproductieve regie is de sleutel
Het evenement werd afgesloten met een inspirerend panelgesprek, met deelname van Seth Broekman, Peter Derrek Hof en Rutgers-expert Karin van der Velde. De centrale boodschap: reproductieve regie is essentieel – voor iedereen, overal.
Peter Derrek Hof legde uit dat het debat niet zou moeten draaien om geboortecijfers, maar om de fundamentele vraag of mensen zélf kunnen bepalen of en wanneer ze kinderen willen. Wereldwijd – ook in Nederland – vormen financiële onzekerheid, sociale normen en genderongelijkheid hierbij grote obstakels. Gedeeld ouderschapsverlof, seksuele vorming en normverandering vanaf jonge leeftijd zijn volgens hem cruciaal.
Karin van der Velde liet zien dat Nederland op veel vlakken goed scoort, zoals toegang tot anticonceptie en kraamzorg. Toch blijven ook hier belangrijke uitdagingen bestaan: dure kinderopvang, een stijgende leeftijd bij het eerste kind en een kloof tussen kinderwens en werkelijkheid. Daarnaast verdienen discriminatie in de zorg en de toegankelijkheid van informatie voor migranten meer aandacht.
Seth Broekman lichtte toe dat hoewel de barrières om wel of juist geen kinderen te krijgen divers zijn, de grondoorzaak hetzelfde is: genderongelijkheid. Om echte keuzevrijheid te realiseren voor alle vrouwen, is normverandering de sleutel. Dat begint bij jongeren. Broekman pleitte voor serieuze betrokkenheid van jongeren bij beleidsvorming en het investeren in seksuele voorlichting en jongerenzorg is wereldwijd van groot belang.
Ondanks wereldwijde bezuinigingen – ook in Nederland – benadrukte Peter Derrek Hof dat Nederland zich blijft inzetten voor het brede spectrum van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, via multilaterale samenwerking en maatschappelijke organisaties. Hof bevestigde dat keuzevrijheid centraal blijft staan in het Nederlandse buitenlandbeleid – juist nu deze verworven vrijheden en rechten onder druk staan.
Tot slot: lange adem, maar grote impact
De panelleden benadrukten het belang van langetermijninvesteringen in gendergelijkheid, inclusieve zorg en sociale normverandering. Ook de samenwerking met maatschappelijke organisaties – juist in conservatievere contexten – is essentieel om echte verandering te realiseren.
Het hele wereldbevolkingsrapport 2025 lees je hier.