Turkse meiden liefdesloket

Anticonceptie en abortus - Regie over kinderwens

Met het anticonceptiegebruik zit het in Nederland wel goed, zou je denken. In vergelijking met andere landen is het anticonceptiegebruik in Nederland relatief hoog. Maar er zijn nog steeds vrouwen die onbedoeld en ongewenst zwanger raken. Met het programma Anticonceptie en Abortus willen we het aantal ongewenste zwangerschappen verder terugdringen, vooral bij groepen met verhoogde kwetsbaarheid.

Niet iedereen is goed voorbereid op seksuele contacten. Anticonceptie wordt soms achterwege gelaten door gebrek aan kennis, misverstanden, lage risico-inschatting of om financiële reden. Ook gaat er nog wel eens iets mis in het gebruik van anticonceptie, met name bij de pil en het condoom. 

Wat zeggen de cijfers?

Jaarlijks kiezen ongeveer 27.000 in Nederland wonende vrouwen ervoor een zwangerschap af te breken. Een derde van hen gebruikte geen anticonceptie. Twee derde wel, maar daar ging dus iets mis. Ons bevolkingsonderzoek Seksuele gezondheid in Nederland 2017 laat zien dat 8% van de seksueel actieve vrouwen geen anticonceptie gebruikt terwijl ze wel vruchtbaar zijn en geen kind willen. Zij lopen dus een risico op onbedoelde zwangerschap.

Jonge moeder met kind op arm (foto: Nancy Durell McKenna)

Ongeveer een derde van het aantal onbedoelde zwangerschap eindigt in een abortus. Eén op de drie vrouwen die een abortus laten doen heeft al eerder een abortus gehad. Twee derde van het aantal onbedoelde zwangerschappen leidt tot de geboorte van een kind. Onbedoeld ouderschap heeft een grote impact, zeker op jonge leeftijd. Vaak met relatieproblemen, opvoedproblemen, schooluitval, financiële of psychosociale problemen tot gevolg. Dit leidt ook tot hoge maatschappelijke kosten.

Preventie onbedoelde zwangerschap is speerpunt

Het huidige kabinet hecht veel belang aan de preventie van en keuzehulp bij ongewenste zwangerschap. Er zijn middelen vrijgemaakt voor een landelijke aanpak, waarbij Rutgers en andere partijen input hebben geleverd. Ook in het Nationaal Actieplan Soa en Seksuele Gezondheid van het ministerie van VWS is preventie van ongewenste zwangerschap een speerpunt.

Wat doen wij?

Rutgers wil met het programma Anticonceptie en Abortus het aantal ongewenste zwangerschappen verder terugdringen, vooral bij groepen met verhoogde kwetsbaarheid. We zetten in op meer regie en bewuste keuze bij kinderwens en zwangerschap. We zorgen voor een goede inbedding van de thema’s zwangerschap, kinderwens, anticonceptie en keuzes bij onbedoelde zwangerschap in onderwijsmateriaal. Voor jongeren en volwassenen bieden we (online) informatie over alle anticonceptiemethoden, hoe je deze goed gebruikt en hulp om zelf een passende keuze te kunnen maken. Professionals bieden we trainingen en tools voor anticonceptiecounseling op maat.

Onze actiepunten

Het voorkomen van een onbedoelde zwangerschap is voor ons geen vrouwenzaak, maar een gedeelde verantwoordelijkheid van mannen en vrouwen. Omdat dit nog lang niet altijd zo gevoeld wordt, voeren we bewustzijnscampagnes en nemen we de rol van mannen expliciet mee in voorlichting en interventies. Als mannen hun verantwoordelijkheid nemen voor het voorkomen van onbedoelde zwangerschap en betrokken en ondersteunend zijn bij anticonceptiegebruik, draagt dat bij aan preventie.

Anticonceptie wordt slechts vergoed tot 21 jaar. Kosten kunnen bij lage inkomensgroepen een drempel zijn voor anticonceptiegebruik. Wij blijven in de politiek aansturen op vergoeding van anticonceptiemethoden in de basisverzekering, op uitgebreidere anticonceptiezorg voor kwetsbare groepen, neutrale keuzehulp bij onbedoelde zwangerschap en goede abortuszorg.

We zijn ons ervan bewust dat het soms mis kan gaan; een onbedoelde zwangerschap kan iedereen overkomen. In dat geval moet een vrouw zelf kunnen afwegen wat voor haar de beste optie is. Een taboe rond abortus staat een eigen, vrije keuze in de weg. Daarom maken we abortus bespreekbaar, en met objectieve, feitelijke informatie helpen we vrouwen een weloverwogen keuze te maken. Zodat geen kind ongewenst ter wereld komt. 

De feiten over abortus

Jonge moeder met kind op arm (foto: Nancy Durell McKenna)

Meer informatie

  • Anticonceptievoorjou.nl helpt om een passende keuze te maken voor een anticonceptiemethode. 
  • Zanzu.nl is onze website voor niet-Nederlandstaligen met informatie over seksuele gezondheid en anticonceptie in 16 geschreven en gesproken talen. Deze website is ook te gebruiken door professionals in zorg en preventie.
  • Wijzer in de Liefde is een online handleiding voor het geven van seksuele voorlichting aan nieuwkomers.
  • Voor lokale beleidsadviseurs staan er op www.loketgezondleven.nl/gezonde-gemeente tips en good practices om preventie en zorg rondom onbedoelde zwangerschap voor gemeenten te verbeteren.
  • Al onze trainingen en materialen voor jongeren zijn te bestellen in de webshop.
  • In het kennisdossier Anticonceptie (Engels) en bij Onderzoeken zwangerschap en abortus staat al ons onderzoek rondom anticonceptie en abortus.