man leest krant

Nieuw onderzoek van Amnesty rond verkrachting en instemming

Amnesty International komt vandaag met nieuw onderzoek naar hoe Nederlanders aankijken tegen verkrachting en wetgeving hierover. Eén op de vijf vrouwen (19 procent) geeft aan ooit te hebben meegemaakt dat iemand haar lichaam ongewenst binnendrong. Driekwart van de ondervraagden vindt dat penetratie zonder instemming verkrachting is, ook al is dwang of geweld niet aan te tonen. Bijvoorbeeld als het slachtoffer van angst ‘bevroor’ (freezing) of onder invloed was.

Amnesty liet een landelijk representatief onderzoek uitvoeren onder 2.127 Nederlanders van 16 jaar en ouder. Zij kregen vragen over hun eigen ervaringen en hun kennis en houding omtrent seks en verkrachting. Aanleiding voor het onderzoek is het nieuwe wetsvoorstel van minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.

Checken

Uit het Amnesty-onderzoek blijkt dat een overgrote meerderheid vindt dat als het niet duidelijk is of iemand geslachtsgemeenschap wil, de ander dat altijd eerst moet checken. Willy van Berlo, programmamanager seksueel geweld, noemt dat een goed teken: “Bewustzijn is ontzettend belangrijk en daarom pleiten wij voor veel meer preventie en voorlichting om ongewenst seksueel gedrag en seksueel geweld te voorkomen.”

Hoog op de agenda

Preventie en voorlichting zijn hard nodig. Zo blijkt het uit Amnesty-onderzoek dat bijna de helft van de mannen en ruim een derde van de vrouwen nog nooit van ‘bevriezing’ heeft gehoord. Meer dan de helft van de vrouwen (53 procent) heeft niet met anderen gesproken als zij verkrachting of seks tegen de wil meemaakten. Mensen die het wel vertelden werden vaak niet serieus genomen of niet goed begrepen. Ook krijgen slachtoffers te vaak de schuld van wat hen overkomt. “Het is goed dat de overheid met een nieuwe wet komt, maar wij vinden het ook tijd dat preventie en voorlichting hoog op de agenda komt. De overheid moet veel meer gaan investeren.”

Praten met jongens

Met meisjes wordt meer gepraat dan met jongens. Dat blijkt ook weer uit het Amnesty-onderzoek. En moeders praten er vaker over dan vaders. Maar liefst 1 op de 5 mannen tussen de 16 en 35 jaar vindt het een verzachtende omstandigheid als het slachtoffer zich niet uitdrukkelijk verdedigt of niet duidelijk nee zegt. Daaruit blijkt dat gesprek juist ook met jongens gevoerd moet worden. “Praat over gelijkwaardigheid, consent, genderstereotiepe opvattingen, groepsdruk en de dubbele moraal. Ouders hebben hier een taak, maar zeker ook scholen en jongerenwerkers”. Uit eerder onderzoek blijkt dat middelbare scholen in de bovenbouw nauwelijks aandacht besteden aan dit soort onderwerpen, terwijl jongeren dit wel belangrijk vinden. “Voor scholen liggen hier veel kansen,” benadrukt Willy van Berlo.

Campagne #LetsTalkAboutYES

Amnesty komt deze week de publiekscampagne #LetsTalkAboutYES om zo onder jongeren de dialoog over seks en instemming op gang te brengen. Van 29 juni tot 5 juli is de #LetsTalkAboutYES-actieweek.

Meer doen aan de preventie van ongewenst seksueel gedrag en seksueel geweld?