Man leest krant
| Auteur: Ine Vanwesenbeeck | Functie: Manager Internationaal Onderzoek

Ook sekswerkers hebben recht op veiligheid

Morgen, 17 december, is de internationale dag tegen geweld tegen sekswerkers. En die is hard nodig ook, want de cijfers zijn akelig hoog. “Ook sekswerkers hebben recht op veiligheid”, schrijft Ine Vanwesenbeeck, manager internationaal onderzoek bij Rutgers, in haar blog.

De cijfers rond geweld tegen sekswerkers liegen er niet om. In een relatief recent overzicht van studies werd geconcludeerd dat, wereldwijd, sekswerkers een kans van 45 tot 75% hebben om enige vorm van geweld mee te maken op de werkplek, per jaar is dat 32 tot 55 %1. En dan hebben we het nog niet over de uiteenlopende vormen van discriminatie, uitsluiting en (economische) exploitatie die sekswerkers ten deel vallen.

Het verschil met andere beroepsgroepen

Er is nog extra probleem met geweld tegen sekswerkers in vergelijking met andere beroepsgroepen die relatief veel risico op geweld lopen (chauffeurs en vervoerders, bijvoorbeeld). De publieke verontwaardiging evenals de bestuurlijke reactie op deze kille cijfers leidt vaak niet tot de conclusie dat er iets mis is met de bescherming van de werkers (laat staan met de geweldenaren), maar tot de vaststelling, dat er iets mis is met het werk op zich.

Dat is, om te beginnen, uiteraard standaardrecept voor neo-abolitionisten die de hele prostitutie als intrinsiek gewelddadig beschouwen. Sekswerkers zijn in die retoriek per definitie zielige slachtoffers, sekswerk is betaalde verkrachting, klanten zijn zieke zedendelinquenten. In deze hoek horen we ook vaak de geenszins representatieve, sensatiebeluste, extreme horrorverhalen over wat sekswerkers niet allemaal te verduren hebben. Doel is de demonisering van prostitutie, niet de versterking van het recht op veiligheid en lichamelijke integriteit van de sekswerker. Voor de rechtgeaarde abolitionist bestaat lichamelijke integriteit in de prostitutie überhaupt niet. Sekswerkers zijn per definitie object van misbruik en exploitatie. Het geweld tegen sekswerkers is in het abo-kamp slechts koren op de molen van het pleit voor afschaffing van prostitutie. Dat biedt weinig handvaten voor bestrijding van het echte geweld.

‘Als je voor dit vak kiest …’

Maar ook bij vele rationeler denkenden leeft, meer of minder prominent, de gedachte dat geweld onvermijdelijk is in het sekswerk. De gedachte dat je ‘dat nou eenmaal kunt verwachten als je voor dit vak kiest’ leeft zowel binnen als buiten de sector. Sekswerkers krijgen in reactie op klachten over negatieve werkervaringen dan ook vaak te horen dat ze dan maar moeten stoppen met het werk. Problemen worden al snel als intrinsiek onderdeel van sekswerk gezien, niet als het gevolg van sekswerk onder bepaalde omstandigheden.

Maar we weten dat er grote verschillen zijn in de mate waarin sekswerkers geweld ervaren. We weten dat straatprostituees, migrantenprostituees, verslaafde prostituees en transgenderprostituees het meeste risico lopen. Veel is afhankelijk van de mate van zelfbeschikking en ondersteuning op de werkplek. Verder is het overduidelijk, en wordt inmiddels door vele gerenommeerde (inter)nationale organisaties betoogd, dat stigma en rechteloosheid geweld bevorderen. Stigma en rechteloosheid ondermijnen adequate aandacht voor de werkplekveiligheid en respect voor de lichamelijke integriteit van sekswerkers. Onder die omstandigheden kun je nog zo weerbaar, slim of inventief zijn, het zal niet altijd voldoende zijn om fysiek en seksueel geweld te voorkomen of goed te pareren.

Sector onder druk: veiligheid onder druk

Het is echt hoognodig dat betaalde seks en daarmee commerciële seksuele dienstverlening, zowel door beleidsmakers en relevante professionele groepen als door het algemene publiek, principieel erkend wordt als een legitieme vorm van seks en dito ondernemerschap. Zonder dat is het onmogelijk om het geweld dat in de sector plaatsvindt effectief te bestrijden.

De veiligheid van sekswerkers zal danig onder druk staan zolang de sector onder druk staat. Met gehele of gedeeltelijke criminalisering. Met een overvloed aan onwerkbare regels en eisen. Of juist met een tekort aan positieve ondersteuning, facilitering en participatie in beleidsontwikkeling. 17 december is een mooie dag om, samen met sekswerkers, weer eens goed na te denken hoe dat allemaal beter kan. Want het mensenrecht op veiligheid geldt ook voor sekswerkers!

Prof.dr. Ine Vanwesenbeeck (Rutgers & Universiteit Utrecht)


Noot:

1. Deering, K.N., Amin, A., Shoveller, et al. (2014). A systematic review of the correlates of violence against sex workers. American Journal of Public Health, 104: e42-54.

Ine Vanwesenbeeck
Ine Vanwesenbeeck Manager Internationaal Onderzoek Naar profiel

Reacties