man leest krant
| Auteur: Daan Borrel | Functie: Schrijver en freelance journalist

Golfbewegingen - Eindejaarscolumn van Daan Borrel

Daan Borrel, schrijver en freelance journalist, blikt terug voor Rutgers terug op 2019. 'Een jaar waarin jongeren voorop liepen met veranderingen', schrijft ze in haar gastcolumn over golfbewegingen, revoluties en seksualiteit.

Je hoort het meestal al aan de stem die ze opzetten. Aan de toonhoogte die een beetje omhoog gaat. ‘Jij hebt een boek geschreven over seks, toch?’, vragen ze eerst. En dan komt het: hun openbaring. Bij deze man, zo begin dertig, strakke jeans, kersttrui aan, was het dit: hij en zijn vriendin hadden ‘al’ (niet mijn woorden) 1,5 jaar geen seks meer van de drie jaar relatie. Seks en liefde matchten niet in haar ogen. Het feit dat ze zich niet helemaal kon overgeven aan hem, speelde ook mee. Aan hem, maar ook aan de hevige gevoelens die bij seks kwamen kijken.

Ik dacht zelf weer even aan alle keren dat seks ‘scheef’ voelde, ongelijkwaardig, onderdanig, en dat ik dan ook niet kon benoemen waar dit precies aan lag. Aan hem, aan mij, aan vroeger.

De man en ik zaten buiten op een stoepje te wachten op iemand. Het was de eerste echte koude ochtend van het jaar. De bomen kaal. Dat je je ineens niet meer kunt voorstellen dat het ooit zomer was. Dat het klimaat geen dagelijks nieuwsitem was. Dat er een tijd vóór #MeToo was. 

In 2019 kon het ‘kleine’ loskomen, omdat we het ‘grote’ hebben gehad. De harde klappen – Me Too, klimaatrapporten – zijn uitgedeeld; nu moeten we ons richten op verandering. En dat gaat – helaas – meestal in kleine stapjes en over kleinere dingen.


In de nieuwe publiekscampagne ‘Generatie Ja.. en?’ rekenen jongeren tussen de 17 en 23 jaar af met stereotiepe normen voor mannelijkheid, vrouwelijkheid en seksualiteit. En met grensoverschrijdend gedrag.

Na de seksuele revolutie, komt de sensuele revolutie, zegt schrijver Stella Bergsma. Na aanklagen, komt bedenken hoe je het zelf wilt. Misschien nog wel kwetsbaarder.

Je kunt dat aanstellerij noemen – niet willen neuken omdat je de gevoelens teveel vindt, kom op, zet je er overheen – of een luxeprobleem. Maar ik denk dat het vooral een verandering van een wereldbeeld is. In het nieuwe wereldbeeld is het grote niet het tegenovergestelde van het kleine. De grootste bijkomstigheid van het feminisme is dat náást het vervallen van de dualistische tegenstelling tussen man en vrouw – waarin de man meer waard is – óók andere ogenschijnlijke dualistische tegenstellingen vervallen: die van natuur en cultuur, zwart en wit, hetero en homo, het grote en het kleine. De hiërarchie wordt langzaam weggepoetst. Alles verdient evenveel aandacht, want aandacht kent geen schaarste. Net als intimiteit.


Op 9 maart 2019 liepen maar liefst 15.000 mensen mee met de Women’s March in Amsterdam.  

2019 was het jaar waarin jongeren voorop liepen met die verandering. Ook de zogenaamde tegenstelling tussen jong en oud vervalt. Oud is niet per se beter, verstandiger. Jongeren kwamen in 2019 in opstand tegen de anti-abortus beweging, wilden een echte dialoog over ongewenst én gewenst seksueel gedrag en gingen massaal de straat op voor het klimaat. Niet geheel toevallig: wie geeft om het klimaat, geeft om bevolkingsgroei, en dus om seksuele en reproductieve gezondheid.

Ook dat is 2019: als oude tegenstellingen verdwijnen, komt steeds meer samen. Feminisme gaat ook over klimaatproblematiek, en andersom. Wat ze gemeen hebben, is dat het allemaal om aandacht gaat. Voor een ander, voor een boom. 

‘Neem het niet persoonlijk’, zeg ik tegen de man met de kersttrui. Omdat openbaringen toch altijd om een advies vragen. Om geruststelling. ‘Jij niet, en zij ook niet. Onderzoek welke verlangens precies verdwijnen en welke verschijnen.’ Het zijn allemaal golfbewegingen. Net als de seizoenen. Net als revoluties. 

Daan Borrel (fotograaf: Mauve Stam)
Daan Borrel Schrijver en freelance journalist DaanBorrel.nl

Reacties